قواعد طراحی سوال
|
ردیف |
قو ا عــــــد تهيه سؤالهاي صحیح – غلط |
|
1 |
حتی الامکان ساده و مختصر نوشته شوند . |
|
2 |
طول سؤالهاي درست و سؤالهاي نادرست حتی الامکان هم اندازه باشند . |
|
3 |
از کاربرد کلماتی مانند«همه»،«بعضی وقتها»،«غالبا»، «هرگز»و...بپرهیزید . |
|
4 |
از کاربرد جمله ها ی منفی ، بویژه جمله ها ی دو بار منفی اجتناب شود . |
|
5 |
از کاربرد کلماتی مانند معمولا یا به طور کلی که راهنمای خوبی برای سؤالهاي درست هستند اجتناب کنید . |
|
6 |
درستی یا نادرستی جملات برای کسانی که موضوع سؤال را یاد گرفته اند آشکار باشد . |
|
7 |
بهتراست تعداد جمله های نادرست اندکی بیشترازتعداد جمله های درست باشد . |
|
8 |
جمله ها عینا از روی جملا ت کتاب نوشته نشوند. (با عبارات تازه وبه شیوه های نو بنویسید. ) |
|
9 |
هر جمله فقط به یک هدف آموزشی مهم مربوط باشد . |
|
ردیف |
قو ا عــــــد طراحی سوالات جور کردنی |
|
1 |
سعی کنیدپرسش ها یا پاسخ های یک سؤال همه به یک مفهوم، طبقه يازمینه مرتبط باشد . |
|
2 |
بين چهار تا هفت مورد در فهرست پرسش یا پاسخ سؤال ها گنجانده شود . |
|
3 |
تعداد سؤالها و پاسخها مساوی نباشد .( تعداد پاسخها حداقل یکی بیشتر از تعداد سؤالها باشد ) |
|
4 |
عبارتهای بلندتر باید بدنه اصلی را تشکیل دهد و عبارتهای کوتاه تر در ستون دوم قرار گیرد . |
|
5 |
در راهنمای سؤال ها نحوه ی عمل دانش آموزان را به دقت بنویسید . |
|
6 |
نصف مطلب یک سؤال را دریک صفحه ونصف دیگر آن را درصفحه ی دیگر قرار ندهید. |
|
7 |
فهرست پاسخ ها را به صورت منطقی مرتب کنید . ( نامها بر اساس حروف الفبا – تاریخ ها به ترتیب زمان واعدادازکوچک به بزرگ یا بالعکس ) |
|
8 |
در فهرست سؤال ها ی جورکردنی از کاربرد جملات ناتمام خودداری شود . |
|
9 |
همه ي پرسش ها و پاسخ های یک سؤال را در یک صفحه قرار دهید. |
|
10 |
پرسش ها را با شماره و پاسخ ها را با حروف مشخص کنید. |
|
11 |
فهرست پرسش ها و پاسخ ها نباید به گونه ای تهیه شوند که پاسخ های غلط کاملامشخص باشند ودانش آموزان به راحتی آن ها را کنار بزنند. |
|
12 |
سعی کنیدپاسخ هایی را بنویسید که بیش از یک بار مورد استفاده قرار گیرند. |
|
13 |
همه پاسخ ها حتی پاسخ های اضافی به گونه ای باشند که برای دانش آموزان بی اطلاع از جواب درست جلوه کنند. |
|
رديف |
قو ا عــــــد کوتاه پاسخ |
|
1 |
هرسؤال بايد برای سنجش یک هدف آموزشی طرح شود. |
|
2 |
صورت سؤال را طوري بنويسيد كه با يك كلمه، عدد، فرمول ،عبارت یا جمله ی کوتاه جواب داده شود وتنها يك جواب درست داشته باشد. |
|
3 |
در سؤالهاي عددي واحد مقياس و ميزان دقتي را كه در محاسبات بايد رعايت شوند مشخص كنيد.متال :مساحت ؤميني به طول 500متر چند هکتار است ؟ |
|
4 |
در سؤالهاي كامل كردني، جاي خالي بايد مطالب مهم را شامل شود. |
|
5 |
در سؤال هاي كاملكردني، تعدادزيادي جاي خالي منظور نكنيد.گاه ازدوجا خالی استفاده می شود آن هم درشرایطی که صورت سئوال هیچ گونه ابهامی درآن نباشد. |
|
6 |
جاي خالي سؤال كاملكردني را تا آنجا كه امكان دارددر قسمت پاياني سؤال قرار دهيد. |
|
7 |
در سؤالهاي كاملكردني، از كاربرد اشاراتي كه منجربه حدس زدن پاسخ می شود خودداري كنيد.مثال افراد دوربین اجسام (دور)راخوب می بینند. |
|
8 |
صورت سؤال را با نقل عين جملات كتاب ننويسيد. |
|
9 |
طول همه فواصل خالی یکسان باشد . |
|
ردیف |
قو ا عــــــد سوالات چهار گزینه ای |
|
1 |
هر سؤال فقط یک هدف آموزشی را اندازه بگیردوشامل بخش مهمي از محتوای درس باشد. |
|
2 |
گزینه درست هر سوال یا باید تنها گزینه ی درست در میان سایر گزینه هاباشد یا از گزینه های انحرافی به طور قطع درست تر یا بهتر باشد . |
|
3 |
بیشتر از یک مسئله یا یک مطلب در هر سؤال قرار ندهید . |
|
3 |
برای اندازه گیری یادگیری سطوح بالاتراستفاده کنید، نه فقط یادآوری کلمه به کلمه |
|
4 |
از كاربرد اشاراتي كه منجربه حدس زدن پاسخ می شود خودداري كنيد(تنه سؤال و گزینه صحیح از بعضی جهات شبیه هم نباشند.) |
|
5 |
سؤالها کاملا روشن و واضح نوشته شود .ودرحد درک وفهم آنان باشد. |
|
6 |
از تکرار کلمات در گزینه ها خودداری کنید . |
|
7 |
مطلب اصلی به طور کامل در بدنه سؤال قرار گیرد . |
|
8 |
حتی الامکان همه گزینه ها متجا نس وبه موضوع واحدی مربوط باشند. |
|
9 |
سعی کنید برای اندازه گیری یادگیری سطوح بالاتر از موقعیت های تازه كه با مثال هاي كتاب وموقعيت هاي به كار رفته در كلاس متفاوت هستند ، استفاده کنید |
|
10 |
با انتخاب گزینه های انحرافی مناسب كه ظاهری منطقی دارندودرست جلوه می کنند، توجه آزمون شوندگان کم اطلاع را به آن ها جلب کنید . |
|
11 |
در سؤال هاي منفی ، کلمات منفی را برجسته کنید .( می توان زیر کلمات منفی خط کشید.) |
|
12 |
هر سؤال مستقل از سؤال دیگر نگارش شود .( پاسخ به یک سؤال نباید شرط لازم برای پاسخ دادن به سؤال دیگری باشد.) |
|
13 |
سعی کنیدطول گزینه هایک اندازه باشد.(وطول گزینه درست درسؤال های مختلف تغییرکند .) |
|
14 |
محل گزینه های درست درمیان گزینه ها به صورت تصادفی انتخاب شود . |
|
15 |
از نوشتن سؤال های منفی مضاعف ( سؤال و گزینه هردو منفی ) خودداری شود . |
|
16 |
تاحد امکان گزینه هایی همچون« همه موارد با لا» ،«همه ي آن چه که گفته شد» و نظایر آن خودداری شو د . |
|
17 |
بهتر است ازکاربرد متضادها صرف نظر کردویا از دو زوج متضاد برای سوال های چهار گزینه ای استفاده شود.مثال :بارش باران چه نوع تغییری است؟ فیزیکی مضر فیزیکی مفید شیمیایی مفید شیمیایی مضر |
|
18 |
تعداد گزینه های هر سؤال بین 3 تا 5 مورد باشد . |
|
19 |
سعی شودگزینه هایی هم چون« هیچ یک ازموارد بالا»،«هیچ یک ازآنها»ونظا یرآن به كار نبريد |
|
20 |
از گزینه ي نمی دانم استفاده نشود ( مگر برای آزمونهای تکوینی كه براي شناسايي مشكلات يادگيري وآموزش به كار مي روند و هدف نمره دادن نیست) |
|
21 |
سؤال هایی که به صورت جمله ناتمام نوشته می شود ، جاي خا لي را در قسمت پاياني سؤال قرار دهيد. |
|
22 |
سؤال ها را طوری بنویسید که همه ی گزینه ها از لحاظ دستوری با تنه ی سوال هماهنگی داشته باشند. به ویژه در رابطه با سوال هایی که متن آن ها نیمه تمام و پاسخ ها مکمل آن هستند وگزینه های غلط آن هایی نباشند که از نظر دستوری تنه سوال راکامل نکنند. |